Có nhãn AI hay không: tệp bạn nhận được cho biết gì?

• Thông báo và nhãn hiển thị

  Dòng chữ, biểu tượng hoặc lời đọc mà người xem nhận ra ngay, đặt trên nội dung, ở tiêu đề hay chú thích, hoặc trên giao diện nền tảng (Điều 18 Nghị định 142/2026).

• Đánh dấu kỹ thuật ở định dạng máy đọc được

  Dấu hiệu nhúng trong cấu trúc hoặc dữ liệu tệp, trong siêu dữ liệu hay bằng chữ ký số để phần mềm nhận biết nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa. Người xem thường không thấy (Điều 17 Nghị định 142/2026).

• Metadata (siêu dữ liệu)

  Thông tin mô tả nhúng trong tệp theo một định dạng nhất định, như phần mềm tạo tệp, tác giả và thời điểm. Trình đọc thông thường hầu như không hiển thị, và thông tin này có thể bị sửa hoặc xóa.

• Content Credentials (C2PA)

  Bản ghi nguồn gốc có chữ ký số, ghi vào tệp theo đặc tả mở C2PA, có thể khai báo nội dung do AI tạo ra. Nghị định 142/2026 cho phép nhiều cách đánh dấu và không ấn định riêng định dạng nào.

• Nhà cung cấp hệ thống AI

  Nhà cung cấp là bên đưa hệ thống AI ra thị trường hoặc vào sử dụng dưới tên, thương hiệu hay nhãn hiệu của mình. Nhà cung cấp phải áp dụng giải pháp kỹ thuật để âm thanh, hình ảnh và video do hệ thống tạo ra được đánh dấu ở định dạng máy đọc được: trong cấu trúc hoặc dữ liệu tệp, trong siêu dữ liệu, bằng chữ ký số hoặc phương thức xác thực tương đương, hoặc bằng giải pháp khác. Dấu hiệu phải xác nhận nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa và được duy trì trong phạm vi các chức năng do hệ thống kiểm soát. Đầu ra là văn bản không bắt buộc đánh dấu. Căn cứ: khoản 4 Điều 3 và khoản 2 Điều 11 Luật AI; Điều 17 Nghị định 142/2026.

• Bên triển khai: thông báo

  Bên triển khai là bên dùng hệ thống AI trong hoạt động nghề nghiệp, thương mại hoặc cung cấp dịch vụ. Khi cung cấp ra công cộng nội dung do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa có khả năng gây nhầm lẫn về tính xác thực của sự kiện, nhân vật hoặc nguồn gốc nội dung, bên triển khai phải thông báo rõ ràng. Luật nêu cả văn bản, âm thanh, hình ảnh và video. Căn cứ: khoản 5 Điều 3 và khoản 3 Điều 11 Luật AI; khoản 1 Điều 18 Nghị định 142/2026.

• Bên triển khai: gắn nhãn

  Âm thanh, hình ảnh và video do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa mà mô phỏng ngoại hình, giọng nói của người thật hoặc tái hiện sự kiện thực tế phải được gắn nhãn dễ nhận biết. Nhãn phải rõ ràng, dễ hiểu, hiển thị trước hoặc tại thời điểm người xem tiếp cận nội dung và không được thiết kế để che giấu bản chất nội dung. Có thể đặt nhãn trên nội dung, ở tiêu đề hoặc chú thích, trên giao diện nền tảng hoặc bằng lời thông báo. Căn cứ: khoản 4 Điều 11 Luật AI; khoản 2, 3 và 5 Điều 18 Nghị định 142/2026.

• Trường hợp được miễn nhãn hiển thị

  Nghĩa vụ gắn nhãn hiển thị không áp dụng với: chỉnh sửa kỹ thuật chỉ nhằm cải thiện chất lượng âm thanh, hình ảnh, video mà không đổi bản chất hay ngữ cảnh chính; văn bản chỉ qua công cụ sửa chính tả, ngữ pháp, tóm tắt, diễn giải hoặc dịch thuật mà không làm sai lệch nội dung gốc; nội dung dùng nội bộ và không cung cấp ra công cộng; nội dung tạo ra khi nghiên cứu, phát triển hoặc thử nghiệm trong môi trường kiểm soát và không cung cấp ra công cộng. Căn cứ: khoản 4 Điều 18 Nghị định 142/2026.

• Hệ thống mã nguồn mở hoặc miễn phí

  Nhà cung cấp được coi là đã làm tròn nghĩa vụ đánh dấu khi tích hợp sẵn chức năng đánh dấu, hoặc công bố công cụ, cấu hình tiêu chuẩn, giao diện lập trình hay tài liệu kỹ thuật để bên triển khai cấu hình và vận hành. Khi đó, bên triển khai đưa đầu ra ra công cộng phải tự áp dụng đánh dấu. Căn cứ: khoản 5 Điều 17 Nghị định 142/2026.

• Cơ quan báo chí

  Theo VietnamPlus, Nghị định 237/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, yêu cầu cơ quan báo chí gắn nhãn rõ ràng, ở vị trí dễ nhận biết, văn bản, hình ảnh, âm thanh và video do AI tạo ra hoặc chỉnh sửa có thể gây nhầm lẫn về tính xác thực, và chịu trách nhiệm về tính xác thực của nội dung.

• Điều cấm trong Luật AI

  Luật cấm phát triển, cung cấp, triển khai hoặc sử dụng hệ thống AI nhằm dùng yếu tố giả mạo hoặc mô phỏng người, sự kiện thật để lừa dối hoặc thao túng nhận thức, hành vi của con người một cách có chủ đích và có hệ thống, gây tổn hại nghiêm trọng đến quyền, lợi ích hợp pháp. Luật cũng cấm tẩy xóa hoặc làm sai lệch thông tin, nhãn, cảnh báo bắt buộc trong hoạt động AI. Căn cứ: điểm b khoản 2 và khoản 5 Điều 7 Luật AI.

• Điều cấm trong Luật An ninh mạng

  Từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, Luật An ninh mạng 116/2025/QH15 cấm dùng AI hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật, và cấm giả mạo giấy tờ của cơ quan, tổ chức. Các điều cấm này nhắm vào hành vi giả mạo, không gắn với việc nội dung có nhãn hay không. Căn cứ: điểm e và điểm g khoản 2 Điều 7 Luật An ninh mạng.

Một số bài viết cũ vẫn dẫn quy định về AI trong Chương IV Luật Công nghiệp công nghệ số 71/2025/QH15. Chương này đã bị bãi bỏ theo Điều 33 Luật AI, cùng thời điểm Luật AI có hiệu lực.

• Tệp có nhãn hoặc dấu hiệu AI

  Bạn biết tệp tự khai có liên quan đến AI, và với Content Credentials còn nguyên chữ ký, bạn biết ai đã ký khai báo đó. Bạn chưa biết khai báo có đúng không, AI đã can thiệp đến đâu, hay việc dùng AI có chính đáng không: khử nhiễu một bức ảnh khác hẳn với dựng một cảnh chưa từng xảy ra. Hãy coi đây là lý do để hỏi nguồn và xin bản gốc, chưa phải là kết luận gian lận.

• Tệp không có nhãn

  Bạn chưa biết nội dung có do con người tạo ra hay không. Nhãn có thể chưa từng được thêm, đã mất khi tệp bị chụp lại, nén hoặc chuyển đổi, hoặc nằm ngoài nghĩa vụ đánh dấu như các lý do ở trên. Hãy dựa vào các bước kiểm tra khác trên chính tệp và đối chiếu với giao dịch hoặc sự việc.

• Nhãn bị sửa hoặc gắn sai

  Nhãn là dữ liệu trong tệp, nên có thể được thêm, sao chép sang tệp khác, sửa hoặc xóa. Khoản 5 Điều 7 Luật AI cấm tẩy xóa hoặc làm sai lệch nhãn bắt buộc, nhưng điều cấm đó không giữ cho nhãn nằm lại trong tệp.

• Không có dấu hiệu AI, tệp vẫn có thể là giả

  Một tệp không hề do AI tạo ra vẫn có thể là giả: ảnh chụp lại màn hình, hóa đơn sửa bằng phần mềm thông thường, ảnh thật gắn sai bối cảnh. Nhãn AI không nói gì về những trường hợp này, nên không thay cho việc kiểm tra tệp và đối chiếu với bên phát hành.

• Bên nhận hồ sơ

  Công ty bảo hiểm, ngân hàng, tổ chức tài chính và bộ phận kế toán thường nhận ảnh và tài liệu từ khách hàng hoặc đối tác, tức từ bên ngoài hệ thống của bạn. Nhãn AI, nếu có, là dấu hiệu để hỏi thêm; nếu không có, các bước kiểm tra khác trên chính tệp vẫn cần thiết.

• Báo chí và biên tập

  Cơ quan báo chí có nghĩa vụ riêng khi dùng nội dung AI. Ảnh, tài liệu và bản thảo từ bên ngoài có thể mang hoặc không mang nhãn; báo cáo cho thêm cơ sở trước khi ban biên tập quyết định, nhưng không thay thế trách nhiệm kiểm chứng của tòa soạn.

• Nền tảng, pháp chế và tuân thủ

  Ảnh hoàn tiền, ảnh sản phẩm hay tài liệu do người dùng tải lên thường không mang nhãn. Báo cáo có dấu thời gian ghi lại nguồn gốc mà tệp khai báo để lưu hồ sơ và phục vụ xem xét; báo cáo không thay thế các nghĩa vụ mà tổ chức của bạn phải thực hiện theo pháp luật.

• Xác minh tài liệuTải lên tệp PDF, Word hoặc TXT. Mỗi tài khoản được kiểm tra miễn phí một tài liệu.
• Kiểm tra ảnhẢnh cũng có thể mang nhãn AI và Content Credentials; phân tích ảnh đối chiếu chúng với chính điểm ảnh.
• Công cụ xem EXIF ảnhXem miễn phí các trường metadata có trong ảnh, như thiết bị, thời điểm chụp và phần mềm.
• Độ chính xác khi phân tích tài liệuKết quả kiểm chứng và các giới hạn đã biết của phần phân tích văn bản.
• Hướng dẫn về báo cáo tài liệuCách đọc phần thông tin tệp, trạng thái chữ ký và bằng chứng trong báo cáo.
• Tin cậy và bảo mậtCách xử lý dữ liệu, quản trị AI và các chuẩn nguồn gốc nội dung mà Fileverity đọc.